Kısa cevap: Hafif kararan gümüşü ılık sabunlu suyla yıkayıp yumuşak bir bezle kurulamak çoğu zaman yeter. Koyu kararmada en zahmetsiz yöntem karbonat ve alüminyum folyodur: kabın dibine folyo serin, gümüşü üzerine koyun, karbonatlı sıcak su dökün ve birkaç dakika bekleyin. Daha parlak bir yüzey için gümüş ya da metal parlatma kremi yumuşak bezle sürülür. Taşlı takılar, gümüş kaplama ürünler ve yiyecekle temas eden parçalarda aşındırıcı kullanmadan önce dikkatli olun.
Parlatma kremi az miktarda, yumuşak bir bezle uygulanır.
Gümüş neden kararır?
Gümüş havadaki kükürt bileşikleriyle tepkimeye girer ve yüzeyinde ince, koyu bir gümüş sülfür tabakası oluşur. Yumurta, soğan, mayonez gibi kükürtlü yiyecekler, lastik bantlar, nem ve bazı kozmetikler kararmayı hızlandırır. Kararma gümüşün bozulduğu anlamına gelmez; yalnız yüzeydeki bir tabakadır ve temizlenebilir.
Gümüş parlatmanın 4 yolu
1. Ilık sabunlu su (hafif kararma)
Ilık suya birkaç damla bulaşık deterjanı ekleyin, gümüşü yumuşak bir sünger ya da bezle silin, durulayın ve hemen kurulayın. Su lekesi kalmasın diye kurulamayı atlamayın. Düzenli kullanılan gümüşte çoğu zaman bu yeterlidir.
2. Karbonat ve alüminyum folyo (koyu kararma)
Cam ya da plastik bir kabın dibine parlak yüzü yukarı bakacak şekilde alüminyum folyo serin.
Gümüşleri folyoya değecek şekilde dizin.
Her litre sıcak suya 1–2 yemek kaşığı karbonat karıştırıp gümüşlerin üzerine dökün.
2–5 dakika bekleyin; kararma gözle görülür biçimde açılır. Koyu lekede işlemi tekrarlayın.
Gümüşleri çıkarıp durulayın, yumuşak bezle kurulayın ve silerek parlatın.
Bu yöntemde kararmanın bir kısmı ovalanarak aşındırılmaz; kimyasal tepkimeyle gümüşe geri döner. Bu yüzden düz gümüş çatal-bıçak ve tepsiler için iyi bir yoldur. Taşlı, yapıştırma parçalı ya da bilerek karartılmış (oksitli) desenleri olan parçalarda kullanmayın: desen açılır, yapıştırma gevşeyebilir.
3. Karbonat macunu (lokal leke)
Karbonatı az suyla macun kıvamına getirip lekeye parmakla ya da yumuşak bezle sürün, hafifçe ovun, durulayıp kurulayın. Karbonat hafif aşındırıcıdır; gümüş kaplama ürünlerde kaplamayı inceltebileceği için sık kullanmayın.
4. Gümüş ya da metal parlatma kremi
Krem kıvamlı parlatıcıdan bezin üzerine az miktar alın, yüzeye ince bir kat sürün, kararma beze geçtikçe temiz bir köşeyle silin. Desenli parçalarda ovarken desenin yönünü izleyin. Kremler hafif aşındırıcıdır ve her ürünün içeriği farklıdır: kullanmadan önce etiketi okuyun. Çatal, kaşık, tabak gibi yiyecekle temas eden parçalarda yalnız etiketinde uygun olduğu yazıyorsa kullanın ve ardından sıcak sabunlu suyla iyice yıkayın. Usta Metal Parlatma Cilası 12 cm metal ve gümüş yüzeyler için krem kıvamlı bir parlatıcıdır; etiketindeki kullanım ve güvenlik uyarılarına uyun.
Ne üzerinde hangi yöntem?
Parça
Önerilen
Dikkat
Gümüş çatal-bıçak, kaşık
Sabunlu su, karbonat ve folyo
Krem yalnız etiketi uygunsa; sonra iyice yıkayın
Gümüş tepsi, şamdan, süs eşyası
Karbonat ve folyo, parlatma kremi
Kaplamalı parçalarda aşındırıcıyı az kullanın
Gümüş takı (taşsız)
Sabunlu su, karbonat ve folyo
Oksitli desenler açılabilir
Taşlı ya da incili takı
Yalnız nemli yumuşak bezle silme
Suya batırmayın; inci ve opal zarar görür
Gümüş kaplama
Sabunlu su, yumuşak bez
Macun ve krem kaplamayı aşındırır
Yapılmaması gerekenler
Diş macunu kullanmayın. Gümüşe göre fazla aşındırıcıdır, ince çizikler bırakır.
Çamaşır suyu ve sert kimyasallardan uzak tutun. Gümüşü lekeleyip matlaştırır.
Tel ve sert sünger kullanmayın.
Gümüş çatal-bıçağı bulaşık makinesinde paslanmaz çelikle aynı sepete koymayın. Sıcak ve deterjan kararmayı hızlandırır, çelikle temas leke bırakabilir; elde yıkamak daha güvenlidir.
Gümüş nasıl saklanır, kararma nasıl önlenir?
Kullandıktan sonra yıkayıp hemen kurulayın; nem kararmayı hızlandırır.
Hava almayan kilitli poşette ya da kumaş kesesinde saklayın; içine nem çeken bir silika jel paketi koyun.
Lastik bant ve gazete kâğıdıyla sarmayın; kükürt içerirler.
Düzenli kullanılan gümüş daha az kararır; misafir takımını ara sıra kullanmak da işe yarar.
Gümüş renkli çelik ile gerçek gümüş aynı şey değil
Sofra ürünlerinde “gümüş” çoğu zaman bir renk adıdır. Örneğin bizim Gümüş Çağ serimiz gümüş renkli paslanmaz çeliktir, gerçek gümüş değildir. Paslanmaz çelik gümüş gibi kükürtle kararmaz; parlatma kremi ya da karbonat-folyo yöntemi gerekmez. Sabunlu suyla yıkayıp hemen kurulamak yeter, su ve kireç lekeleri için sirkeli suyla silmek işe yarar. Gerçek gümüş ürünlerde ise “925” ya da “gümüş” damgası bulunur.
Gümüş görünümü isteyip parlatmayla uğraşmak istemeyenler için gümüş renkli paslanmaz çelik tepsi ve kaşıklar pratik bir seçenektir. Sofrada nasıl dizileceği için sofra düzeni rehberimize bakabilirsiniz.
Hafif kararmada ılık sabunlu su ve yumuşak bez yeter. Koyu kararmada kabın dibine alüminyum folyo serip gümüşü üzerine koyun, her litre sıcak suya 1–2 yemek kaşığı karbonat ekleyip dökün, birkaç dakika bekleyip durulayın.
Gümüş karbonatla temizlenir mi?
Evet. Alüminyum folyoyla birlikte sıcak suda kullanıldığında kararmayı ovalamadan giderir. Macun olarak kullanıldığında hafif aşındırıcıdır; kaplama ürünlerde sık kullanmayın.
Gümüş diş macunuyla parlatılır mı?
Önerilmez. Diş macunu gümüşe göre aşındırıcıdır ve ince çizikler bırakır.
Gümüş renkli çelik kararır mı?
Hayır, paslanmaz çelik gümüş gibi kararmaz. Su ve parmak izi lekeleri sabunlu suyla ya da sirkeli suyla silinir.
Özetle: kararma yüzeydeki bir tabakadır; önce sabunlu su, sonra karbonat ve folyo, gerekirse parlatma kremi. Taşlı, kaplamalı ve yiyecekle temas eden parçalarda aşındırıcıyı dikkatli kullanın, gümüşü kuru ve hava almayan bir yerde saklayın. Mutfak gereçlerinin temizliği için yanmış tencere rehberimize de göz atabilirsiniz.
RehberYanmış Tencere Nasıl Temizlenir? Çelik, Teflon, Döküm ve Emaye İçinKarbonatla kaynatma, sirke yöntemi, malzemeye göre ne yapılır, ne yapılmaz.
RehberSofra Düzeni Nasıl Olmalı? Çatal Bıçak Dizilişi ve Yılbaşı SofrasıÇatal bıçak dizilişi şemayla, tatlı takımı ve bardak yeri, yılbaşı sofrası.
RehberBorosilikat Cam Nedir, Sağlıklı mı? Normal Camdan FarkıNormal camdan farkı, sağlıklı mı, ocak ve mikrodalga, nasıl anlaşılır.
